Đô thị cổ Hội An - Di sản Văn hoá Thế giới

https://hoianheritage.quangnam.gov.vn

Lễ vía Lục tánh ở Hội quán Phước Kiến

Lễ vía Lục tánh Vương gia (Lục tánh Vương gia công bửu đản) là một lễ lệ lớn trong năm của kiều dân bang Phúc Kiến ở Hội An được tổ chức vào ngày 16/2 âl hàng năm. Lễ này thu hút đông đảo quần chúng tham gia, không những người địa phương mà cả người dân ở nhiều nơi khác như Đà Nẵng, Tam Kỳ, Huế, Quảng Ngãi, v.v...
  Lục tánh Vương gia là 6 vị tướng trung thành của nhà Minh gồm: Khâm Vương, Trương Vương, Thuấn Vương, Chu Vương, Hoàng Vương và Thập Tam Vương. Hồi thế kỷ thứ 17, Triều Minh suy vi, Mãn Thanh đánh chiếm Trung Nguyên, 6 ông không chịu thuần phục  nổi dậy phản Thanh phục Minh và đã bị tử trận. Tưởng nhớ lòng trung thành nghĩa khí của 6 ông, người ta tạc tượng xây điện  thờ cúng. Lục tánh gốc người Mân (nay là tỉnh Phúc Kiến) nên được người Phúc Kiến thờ cúng. ở Hội An, tượng của 6 ông được thờ ở hậu điện của Phúc Kiến Hội quán. Thường niên đến ngày vía, người ta tổ chức cúng tế linh đình, xem đây là một ngày hội lớn của kiều dân phố Hội.


 
  Thông thường vào chiều ngày 15/2, Ban trị sự Hội quán Phúc Kiến vận động ban chúng tập trung trang trí hội quán, giăng đèn kết hoa, treo lồng đèn, cờ hội từ cổng hội quán vào tận chánh điện, hậu điện. Trước cổng treo một tấm biểu ngữ lớn, trên ghi dòng chữ Hán “Lục tánh Vương gia công bửu đản”, dưới ghi bằng chữ Việt. Trên các bàn thờ, điện thờ đều chưng đầy hoa tươi, quả ngọt. Chiều tối, người ta tổ chức cúng chay. Lễ cúng chay đơn giản, trên bàn thờ chỉ bày hoa quả, bánh ngọt, chè xôi và một ít món chay.
Sáng ngày 16/2 là ngày diễn ra lễ tế trọng đại vì vậy các vị trong Ban trị sự đến sớm để đôn đốc bang chúng chuẩn bị phẩm vật, tế phẩm để kịp giờ cúng tế. Phẩm vật trong buổi tế lễ chủ yếu gồm: heo quay, vịt tiềm bát bửu, bún xào Phúc Kiến, hoa quả tươi, bộ tam sênh, đồ vàng mã và một số món ăn khác mang tính truyền thống Phúc Kiến. Trên các khám thờ của Tài Bạch tinh quân, điện Thiên Hậu, khám sanh thai nương nương và Kim Hoa nương nương (bà mụ) cũng bày biện nhiều hoa quả, đồ vàng mã và một số món ăn mặn. Ngoài ra, người ta còn đặt nhiều phẩm vật như: thịt heo, bánh trái, vàng mã và những món ăn của người Phúc Kiến trên các bàn thờ tiền hiền của bang ở Tập hiền đường phía Đông điện Thiên Hậu để cúng tế các bậc tiền bối có công khai sáng, xây dựng bang Phúc Kiến ở Hội An.


 
  Ban tổ chức của buổi tế lễ là những người trong Ban trị sự của Hội quán Phúc Kiến, chủ tế thường là bang trưởng, có khi là người khác trong Ban trị sự. Đến chừng 9-10 giờ sáng, lễ tế chính thức được bắt đầu. Tế phẩm được bày biện đầy đủ, khói trầm nghi ngút, không khí điện thờ rất nghiêm trang. Ban tế lễ, đại biểu và bang chúng đứng tập trung trước điện. Mở đầu buổi tế là 3 hồi chuông trống. Vị chủ tế với y phục chỉnh tể đứng lên phía trước thắp hương khấn vái và đọc chúc văn. Khi đọc chúc văn được đọc bằng tiếng Mân (có khi được đọc bằng tiếng Quan thoại). Đọc chúc xong, vị chủ tế vái lạy 3 lần rồi mang đi đốt  cùng những đồ vàng mã khác ở long đình đặt trước điện. Sau đó là phần dâng hương của đại biểu các bang, khách mời và kiều dân Phúc Kiến. Nhân dịp này, nhiều người đến đây để vay lộc làm ăn, hoặc cầu cúng Tài bạch Tinh quân ban bố tài lộc để buôn may bán đắt. Cũng có người hiếm đường con cái nên đến thắp hương dâng lễ, cầu khẩn Bà chúa Sanh tai, 12 Bà mụ cho được có con để có người kế tự.
Kết thúc lễ tế là phần chiêu đãi quan khách, những bàn tiệc đầy ắp những thức ăn ngon được bày ra sân giữa và hai bên tả, hữu vu của hội quán. Mở đầu buổi tiệc, vị đại diện của Ban trị sự thay mặt đồng hương Phúc Kiến tuyên bố lý do và chúc mừng đại biểu, quan khách tham gia tế lễ. Trong khi ăn uống có thêm trò chơi xổ số, trò chơi này nhằm mục đích gây không khí vui vẻ cho buổi tiệc cũng đồng thời để tặng quà lưu niệm cho những người may mắn. Những người trúng số được xem như là được trúng lộc ông.
Buổi chiều là phần tiệc chiêu đãi thân mật con cháu trong bang và bà con ở các bang khác. Mọi người đều xem đây như là ngày hội gặp gỡ đông đủ đồng hương thân thuộc, mà ít có dịp nào hội đủ, vì đây không chỉ lễ vía Lục tánh mà còn là ngày cúng tiền hiền của bang Phúc Kiến. ở buổi tiệc chiều cũng có trò chơi xổ số, có năm thêm trò múa lân, sư tử...
  Lễ vía Lục tánh Vương gia là một lễ lệ truyền thống của bang Phúc Kiến ở Hội An. Đây là một lễ lệ mang ý nghĩa uống nước nhớ nguồn của cộng đồng người Việt gốc Hoa ở Hội An, bởi nó không chỉ tế Lục tánh mà còn là ngày cúng tiền hiền của bang và cũng là ngày hội họp của cộng đồng Hoa thương. Vì vậy, lễ này cần phải được bảo tồn và phát huy tổ chức hàng năm để góp phần làm phong phú đa dạng thêm hoạt động lễ hội ở Hội An.

Nguồn tin: Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây